Voor de verdediging van democratische rechten in de Filippijnen en Europa!

Op 28 augustus 2007 werd de Filippijnse politieke vluchteling Jose Maria 'Joma' Sison gearresteerd door de Nederlandse politie. Tegelijkertijd ramde de Nederlandse politie de deur in bij verschillende Filippijnse families in Nederland en bij het internationale informatiekantoor van het Nationaal Democratisch Front (NDF). Computers, CD's, documenten,... alles werd in beslag genomen.

Deze actie werd onmiddellijk veroordeeld door voorvechters van de mensenrechten. In twintig landen werden protestacties georganiseerd. Uiteindelijk werd Sison op 13 september in vrijheid gesteld. De rechtbank vond dat er onvoldoende bewijzen waren om hem in voorhechtenis te houden. De aanklacht--voor het oproepen tot moord--blijft echter van kracht en het zou wel eens een juridische uitputtingsslag kunnen worden.

Daarom werd een campagne opgestart om Sison daarbij te steunen. Het gaat immers om een aanval op de progressieve volksbeweging in de Filippijnen en op de democratische rechten van progressieven in de hele wereld. De beschuldigingen tegen Joma Sison zijn uit de lucht gegrepen en de arrestatie is duidelijk politiek geïnspireerd.

Wie is Joma Sison?

Sison richtte eind jaren '60 mee de Communistische Partij van de Filipijnen (CPP) en het aanverwante guerillaleger op, het Nieuwe Volksleger (NPA). In 1977 werd hij gearresteerd en onder dictator Marcos bleef hij bijna 9 jaar opgesloten als politieke gevangene.

Na de val van Marcos in 1986 kwam hij vrij. Hij vroeg politiek asiel aan in Nederland. Maar de Nederlandse overheid heeft de man nooit van harte geaccepteerd. Hij kreeg de status van politiek vluchteling, maar geen asiel. Nederland weigerde dus om hem een permanent verblijfstatuut te geven.

Hoewel Sison al meer dan twintig jaar in Nederland verblijft, geniet hij nog altijd groot aanzien bij de brede volksbeweging in de Filippijnen. Dat heeft niet zozeer te maken met zijn verleden maar wel met zijn haarscherpe kritiek op de politieke en economische gang van zaken in zijn land. Hij verdedigde het recht op verzet tegen onrecht van de landloze boeren, arbeiders en andere arme Filippino's. Daarmee was hij de luis in de pels van de grootgrondbezitters en lokale machthebbers in de Filippijnen, maar ook van de Verenigde Staten, die de Filippijnen nog altijd als hun wingewest beschouwen.

In augustus 2002 werd Sison als een 'terrorist' bestempeld, eerst door de VS en een paar dagen later ook door Nederland. Voor hij het wist stond hij op de 'terroristenlijst' van de Europese Unie. Sindsdien werd de vervolging van de man enkel opgedreven.

Waarom zeggen wij dat de beschuldigingen uit de lucht gegrepen zijn?

Het Nederlandse gerecht beweert dat Sison vanuit Nederland opdracht gegeven zou hebben tot moord in de Filippijnen. Het gaat om twee aanslagen door het NPA in 2003 en 2004. De schuldigen zijn dus gekend: Het NPA heeft de verantwoordelijkheid opgeëist. Het gerecht moet de verantwoordelijken dus in de eerste plaats in de Filippijnen gaan zoeken. Bovendien zijn de schutters bij het gerecht gekend. Enkele van de mensen die tegen Sison getuigen beweren immers dat zij de schutters waren. Waarom worden zij dan niet berecht?

Sison heeft trouwens altijd beweerd dat hij niets te maken heeft met enige moordzaak. En inderdaad, de man werd zelfs nog nooit veroordeeld in een strafzaak. De huidige beschuldigingen maakten trouwens ook deel uit van een rechtszaak in de Filippijnen tegen Sison en 50 andere beklaagden. Op 2 juli 2007 verwees het Filippijnse Hooggerechtshof die zaak naar de prullenmand omdat het bewijsmateriaal geen steek hield en de zaak volgens de Filippijnse opperrechters "duidelijk politiek gemotiveerd” was.

De hele operatie staat trouwens niet in verhouding met de aanklacht. Moet men zeven appartementen doorzoeken om het bewijs te vinden dat iemand jaren geleden de opdracht voor een moord zou hebben gegeven? Volgens Sison's Nederlandse advocaat zou in dergelijke omstandigheden een Nederlandse verdachte nooit in voorhechtenis worden genomen. Ook dat zijn aanwijzingen dat de beschuldigingen slechts een voorwendsel zijn.

Waarom dan deze actie van het Nederlandse gerecht?

De hele zaak tegen Sison komt enkele weken na een opmerkelijk vonnis van het Europees Hof van Eerste Aanleg in Luxemburg. De rechters oordeelden dat Sison ten onrechte als een 'terrorist' werd gebrandmerkt door de Raad van de Europese Unie. Een zwak punt in het hele 'terroristen'-dossier tegen Sison was dat er in heel Europa geen enkele strafzaak lopende was tegen de man. Dat was één van de elementen die de Europese rechters in Luxemburg ten gunste van Sison deed beslissen. En kijk, een goede maand na deze uitspraak is er al een strafzaak tegen Sison zodat hij toch op de lijst kan blijven.

Ten tweede was er de uitspraak van het Hooggerechtshof in de Filippijnen. De Filippijnse politie had al jaren bijna systematisch Sison als mede-beschuldigde vermeld in een hele reeks zaken. Vorig jaar besloot men om al deze zaken, waaronder ook diegene waarvan Sison nu beschuldigd wordt, te bundelen. Het is deze zaak die het hoogste rechtsorgaan van de Filippijnen nu nietig verklaarde. Kortom, in de Filippijnen waren er geen mogelijkheden meer om nog een rechtszaak te voeren tegen Sison. "Dan maar in Nederland," moet men gedacht hebben.

Wat wil men bereiken met de arrestatie van Sison?

De arrestatie van Sison moet gezien worden in het kader van de zogenaamde “Oorlog tegen de terreur” van de VS en de strategie voor opstandbestrijding van de Filippijnse overheid. Manilla en Washington willen de Filippijnen verder uitbouwen als een bruggenhoofd van de Amerikaanse invloed in Azië. Noch de progressieve volksbeweging, noch de linkse guerrilla passen in dat plan. De Verenigde Staten en de Filippijnse overheid proberen om beide op de knieën te krijgen.

Aan de ene kant zijn er de gerichte moorden door doodseskaders op progressieve activisten. Sinds Arroyo in 2001 aan de macht kwam vielen al 900 slachtoffers. Het is een publiek geheim dat het leger betrokken is bij deze “vuile oorlog”. Daarbovenop komen nog de verdwijningen. Progressieve leiders worden opgepakt en verdwijnen van de aardbol. Sommigen duiken later terug op met vreselijke verhalen over folteringen in de handen van militairen. Anderen zijn voorgoed verdwenen. En dan is er nog de politieke repressie. Zo gingen recent twee progressieve volksvertegenwoordigers, Satur Ocampo en Crispin Beltran, een tijd achter de tralies.

Een tweede reden om Sison te arresteren en te intimideren is zijn rol in de vredesonderhandelingen tussen het Nationaal Democratisch Front (NDF), waarvoor hij een raadgever is, en de Filippijnse regering. Het vredesproces, dat al sinds begin jaren '90 aan de gang is, heeft al verschillende akkoorden opgeleverd. Maar Arroyo verkiest de harde aanpak en ziet in de vredesonderhandelingen slechts een middel dat haar militaire strategie moet aanvullen. Ze maakte van de lopende vredesonderhandelingen daarom een partijtje armworstelen en wil kost wat kost de guerrilla tot overgave dwingen. Vandaar dat ze hoopt door de vervolging van Sison de druk op te voeren om vlug een handtekening te krijgen onder de capitulatie. Van een ernstig vredesproces is al lang geen sprake meer.

Ook Nederland en Europa hebben hun agenda. Nederland zit al lang verveeld met de aanwezigheid van een prominent lid van de Filippijnse oppositie omwille van de commerciële belangen. Het land is een van de belangrijkste handelspartners van de Filippijnen.

Door nu zoveel materiaal van Sison en zijn contacten in beslag te nemen hoopt men wel ergens iets te kunnen vinden dat als bewijsmateriaal tegen hem gebruikt kan worden. Europa heeft intussen ook een voorwendsel om Sison op de 'terroristenlijst' te houden.

Waarom is deze zaak van belang voor Europese democraten en progressieven?

De zaak gaat niet alleen over het welzijn van één man. De aanval op Sison is politiek gemotiveerd. Het is een aanval op ideeën. De arrestatie van Sison is een schot voor de boeg van alle progressieven in Europa. Steun aan de oppositie van een bevriende mogendheid? Sympathie voor revolutionaire groeperingen in het buitenland? Uitspraken die een bevriend staatshoofd tegen de haren instrijken? Wat Sison nu overkomt zou ook jou kunnen overkomen.

De arrestatie van Sison is echter vooral een slag in het gezicht van de Filippijnse en internationale sociale bewegingen. Solidariteitscomités en internationale mensenrechtenorganisaties klagen al jaren de golf van politieke moorden en mensenrechtenschendingen in de Filippijnen aan. Zowel de internationale mensenrechtenorganisaties als de Speciale Rapporteur van de Verenigde Naties Philip Alston gaan ervan uit dat het Filippijnse leger daarbij betrokken is. Maar Nederland, noch Europa hebben daar ooit krachtig tegen geprotesteerd. Nu is een onwaarschijnlijk verhaal over “een moord in opdracht” genoeg voor de Nederlandse justitie om met de grote middelen uit te pakken tegen Sison en andere vertegenwoordigers van de progressieve Filippijnse oppositie.

De campagne tegen de vervolging van Sison is ook een campagne voor de verdediging van democratische rechten in de Filippijnen en Europa.